TỚI TRƯỜNG SA ĐỂ “NGHE TỔ QUỐC GỌI TÊN MÌNH”

Tôi là một trong những nhà báo vinh dự được theo đoàn công tác của Bộ Thông tin – Truyền thông và Ban Tuyên giáo Trung ương ra thăm quân và dân quần đảo Trường Sa – Khánh Hòa trên tàu HQ561. Hồi hộp, háo hức, chuẩn bị “đồ nghề” tác nghiệp… trước đó cả mấy ngày. Những đồng nghiệp cùng cơ quan đã từng ra Trường Sa không quên “bồi dưỡng” những kỹ năng cũng như truyền đạt kinh nghiệm cần thiết khi tác nghiệp ở Trường Sa, để tôi vững tâm hoàn thành nhiệm vụ nơi “đầu sóng, ngọn gió”. Rồi cái ngày mong chờ đó cũng tới. Tàu HQ561 như chàng Phù Đổng dũng mãnh vượt sóng suốt gần 2 ngày đêm đưa chúng tôi từ Quân cảng Cam Ranh tới phần chủ quyền máu thịt nơi cực Đông của đất nước.

Tới Trường Sa, ai cũng là phóng viên

Trong chuyến thăm đảo, phóng viên luôn được “ưu tiên” rời tàu xuống xuồng trước và tất nhiên, là những người đầu tiên trong đoàn công tác được đặt chân lên các đảo. Trong tâm khảm, chúng tôi luôn háo hức, ngập tràn cảm xúc và mong muốn đem đến cho độc giả, khán thính giả những tác phẩm báo chí hay nhất, tâm huyết nhất, phản ánh sinh động và chân thực nhất về đời sống của cán bộ, chiến sỹ, nhân dân trên đảo, cũng như tuyên truyền về chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam. Nhà báo Đình Quân – Báo Tiền Phong nói với tôi rằng: “Trách nhiệm, sự đóng góp của nhà báo không gì hơn là qua bài viết. Nhà báo viết về chủ quyền biển đảo càng phải hiểu sâu sắc về vấn đề này. Mỗi bài báo về Hoàng Sa, Trường Sa cần phải giúp mọi người dân Việt thêm đoàn kết, đồng lòng cùng Chính phủ trong cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền. Tôi viết bài về chủ quyền biển đảo với suy nghĩ, tâm niệm đó”. Đúng như anh Đình Quân nói, có ra Trường Sa mới thấy hết trọng trách được đặt lên ngòi bút của mỗi nhà báo. Đó không chỉ đơn thuần là phản ánh hay “lật ngược” một vấn đề, càng không có đất để đưa những thông tin rẻ tiền, “câu view” – mà chính là trọng trách, là niềm tin được gửi gắm từ hàng chục triệu trái tim người Việt Nam đang đau đáu hướng về Trường Sa, một phần lãnh thổ không thể tách rời, mà bao thế hệ cha anh, bao người con ưu tú đã đổ xương máu để gìn giữ.

Và những câu chuyện mắt thấy, tai nghe ở Trường Sa cũng như trong chuyến công tác đã giúp tôi hiểu hơn về tình cảm quân dân, định hướng cho tôi trong từng tác phẩm báo chí. Tôi còn nhớ câu chuyện của anh Nguyễn Bùi Khiêm, Ban Tổ chức Trung ương. Trước khi ra Trường Sa, anh đã lặn lội lên đất Tổ Hùng Vương xin một cây đa đem ra trồng tại thị trấn Trường Sa. Khi làm thủ tục bay tại Sân bay quốc tế Nội Bài, các nhân viên mặt đất nói rằng để đem một cái cây lên máy bay phải qua nhiều khâu kiểm định và cây đa này cũng không phải ngoại lệ. Nhưng khi nghe anh trình bày lý do, các nhân viên đã rất vui vẻ và nhiệt tình giúp anh vận chuyển cây lên tàu bay. Qua anh, họ còn gửi lời thăm hỏi tới các chiến sỹ nơi đảo xa, chúc các anh vững tay súng bảo vệ chủ quyền biển đảo. Thế mới thấy hai tiếng “Trường Sa” luôn thường trực sâu thẳm nhường nào trong tâm thức của mỗi người con đất Việt.

Có người nói rằng, ra Trường Sa vất vả nhất và cánh phóng viên: lên đảo trước, rời đảo sau, giữa cái nắng 39 – 40 độ C vẫn lỉnh kỉnh máy móc chạy phăm phăm để tác nghiệp… Nhưng với tôi, điều đó chưa nói lên tất cả. Tới Trường Sa, tôi cảm nhận rằng, mỗi thành viên trong đoàn công tác đều là những phóng viên thực sự. Trên tay mỗi người đều có thiết bị ghi hình, chụp ảnh để lưu lại những khoảnh khắc đẹp nhất, ấn tượng nhất về Trường Sa, về biển đảo để khoe cùng bạn bè. Và điều quan trọng nhất, đó là khi tới Trường Sa, ý thức, niềm tự hào trong mỗi người trỗi dậy. Những người tôi phỏng vấn đều tâm niệm rằng, tới đây mới thêm yêu Tổ quốc và dù chỉ một lần được tới Trường Sa đã là niềm tự hào trong đời. Họ nói nhìn những em bé đẹp như tranh vẽ chạy lon ton trên đảo, những chú cún con thấy khách tới đều vẫy đuôi ríu rít, những phụ nữ mặc áo dài thướt tha với chiếc nón lá truyền thống, bên cạnh những người chiến sỹ Hải quân… Tất cả dường như muốn chậm lại, không còn cảnh khói bụi, bon chen, ồn ã. Khi về đất liền, họ sẽ kể cho bạn bè, người thân, con cháu về Trường Sa, về những điều có thật đang hiện hữu rất gần chứ không “ảo” nhưng trong sách vở. Chính những thành viên chuyến công tác là những “kênh” tuyên truyền hữu hiệu nhất. Anh Phan Văn Long, công tác tại Ban Tuyên giáo Trung ương khi trả lời phỏng vấn đã rất xúc động: “Có thể ai đó cho rằng đóng góp cho Tổ quốc là khá trừu tượng, nhưng khi ra đến Trường Sa, tôi thấy thực sự không có gì xa vời trong tư tưởng. Tôi khuyên các con mình ngoài trách nhiệm phải học hành giỏi giang để khẳng định bản thân, các con phải sống cho xứng đáng với những gì mà nhiều chiến sỹ Trường Sa đã ngã xuống để bảo vệ từng tấc đất nơi phên dậu Tổ quốc”.

Thêm những người anh em, bằng hữu

Bước chân từ xuồng lên các đảo, chúng tôi được những cánh tay rắn rỏi, vạm vỡ, sạm đen vì nắng gió của các chiến sỹ Hải quân dìu lên bờ. Không thể kể xiết niềm vui gặp gỡ dù trước đó chúng tôi chưa hề quen nhau. Chỉ một ánh mắt nhìn, một cái xiết chặt tay hay một cái ôm vội vã, quân và dân đã hòa thành một, nói cười thân tình như anh em ruột thịt, như tình bẵng hữu lâu ngày gặp lại. Tôi may mắn được gặp thầy giáo Lê Anh Đức, người đang “gieo chữ” ở những lớp học rất đặc biệt tại xã đảo Sinh Tồn. Quê gốc ở Thọ Xuân, Thanh Hóa, tốt nghiệp Cao đẳng sư phạm, Lê Anh Đức viết đơn tình nguyện ra đảo. Từng tham gia thanh niên tình nguyện tại những vùng khó khăn của Khánh Hòa khi còn là sinh viên, nên Đức tâm niệm phải đem nhiệt huyết của tuổi trẻ cống hiến cho Tổ quốc. Niềm đam mê được đứng trên bục giảng và tình yêu vô bờ Đức giành cho những học trò nhỏ nơi đây đã tiếp thêm sức mạnh cho Đức bám trụ với đảo. Với tôi, giờ Đức thân thiết như người em trai của mình, bởi dù xa xôi, chúng tôi vẫn thường xuyên liên lạc và Đức sẵn sàng cung cấp cho tôi những thông tin “nóng hổi” nhất về ngôi trường được xây dựng từ Quỹ Vừ A Dính để thông tin trên báo.

Ở đảo Sơn Ca, tôi cũng đã gặp người đồng niên, chiến sỹ Nguyễn Duy Chinh, quê ở xã Đồng Thái, An Dương – Hải Phòng. Anh và cô gái Hoàng Thị Mai, người cùng quê nên nghĩa vợ chồng qua mục kết bạn của Báo Tiền Phong, thế nên anh rất mến cánh nhà báo. Câu chuyện của vợ chồng Chinh – Mai khiến tôi thêm cảm phục tấm lòng người phụ nữ ở hậu phương chăm lo cha mẹ già, con cái để người chiến sỹ vững tay súng nơi tiền tuyến. Lúc chia tay, Chinh nắm chặt tay tôi, gương mặt cười tươi, nhưng tôi đọc được niềm xúc động trong ánh mắt. Về đất liền, tôi chẳng có gì làm quà ngoài việc phóng to tấm hình chụp Nguyễn Duy Chinh tại đảo Sơn Ca gửi chị Mai, để mỗi ngày chị và hai con luôn được ngắm nhìn bố và thấy bố khỏe mạnh, vui tươi…

Tới Trường Sa để “nghe Tổ quốc gọi tên mình”

          Trong chuyến công tác, tôi đã có nhiều lần không kìm được những dòng nước mắt. Đó là khi diễn ra nghi lễ tưởng niệm các Anh hùng liệt sỹ hy sinh tại quần đảo Trường Sa, cũng như ở thềm lục địa phía Nam (nhà giàn DK1) được lực lượng Hải quân tiến hành trang nghiêm, xúc động. Bảo vệ biển, đảo của Tổ quốc là nhiệm vụ thiêng liêng cao cả, là mệnh lệnh trái tim của người lính Hải quân. Trong cuộc chiến đấu đó, nhiều chiến sỹ đã anh dũng hy sinh, gửi lại hình hài nơi lòng biển cả bao la. Khi ba hồi còi tàu và tiếng nhạc “Hồn tử sỹ” vang lên giữa biển khơi, ai cũng cố nén những giọt nước mắt chực trào ra. “Hương trầm quện gió thoảng quanh/Vòng hoa đất mẹ dệt thành huân chương” – các anh đã ngã xuống trên đảo Gạc Ma cũng như thềm lục địa phía Nam để giữ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Tôi như thấy lấp lánh giữa sóng biển Đông là dáng hình của những người con ưu tú. Mỗi bông hoa cúc vàng được thả xuống lòng biển xanh biếc đem theo lời nhắn các anh hãy yên lòng, có chúng tôi đang sát cánh cùng các chiến sỹ canh giữ biển trời và hẹn một ngày được đón các anh về với Mẹ…

          Đại úy Trương Hồng Phượng, Chỉ huy đảo Cô Lin khẳng định, nhiệm vụ bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo Tổ quốc đã được các chiến sỹ quán triệt sâu sắc bằng ý chí quyết  tâm sẵn sàng chiến đấu và chấp nhận hy sinh, đáp ứng lòng mong mỏi của nhân dân cả nước. Ngày nay, đã có những chiến sỹ rất trẻ đã anh dũng hy sinh và nằm lại với quân và dân Trường Sa. Tới thăm nghĩa trang trên đảo Nam Yết và thị trấn Trường Sa, mỗi thành viên chúng tôi thêm một lần lắng đọng, kính cẩn nghiêng mình trước các anh và soi lại chính mình. Hình ảnh người cựu chiến binh Dương Mạnh Lâm, hiện công tác tại Sở Thông tin truyền thông Quảng Bình nghẹn ngào khi “gặp đồng hương” là một chiến sỹ trẻ yên nghỉ tại nghĩa trang Nam Yết khiến tôi nhớ mãi. Ông xúc động làm thơ tặng người đi xa: “Thắp sáng niềm tin với đảo xa/Nén lòng xúc động với quê nhà/Tâm nguyện hy sinh vì Tổ quốc/Hương bay, hương nối với người xa”…

          Thời điểm Trung Quốc ngang ngược kéo giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng đặc quyền kinh tế của nước ta. Hơn lúc nào hết, những nhà báo từ Trường Sa trở về xác định trọng trách nặng nề hơn trong mỗi bài viết. Những tác phẩm báo chí của những nhà báo từng tới Trường Sa thời điểm điểm giấy giờ mang đậm hơi thở của Trường Sa, biển đảo. Những trải nghiệm ở Trường Sa, nhà giàn DK1 trong thời điểm “biển động” đã biến những tác phẩm báo chí thành vũ khí sắc bén trên mặt trận đấu tranh với Trung Quốc, đoàn kết cùng nhân dân trong và ngoài nước bảo vệ toàn vẹn chủ quyền biển đảo.

          Những nhà báo như chúng tôi rất cảm động khi được Chuẩn Đô đốc Nguyễn Ngọc Tương, Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Hải quân động viên, khích lệ trong khi tác nghiệp tại Trường Sa. Ông nói: “Tôi trân trọng và ghi nhận tất cả tình cảm của anh em báo chí mỗi lần ra với biển đảo. Phóng viên ra đảo đều là những người có tinh thần nhiệt huyết, tận tâm với công việc, sáng tạo trong công tác tuyên truyền, tâm huyết với nghề nghiệp. Những sản phẩm báo chí của họ mang cả trái tim, khối óc, trách nhiệm đối với chủ quyền biển đảo Tổ quốc và trước quốc gia, dân tộc. Trách nhiệm công dân của các nhà báo phát huy rõ nét mỗi lần họ lên từng điểm đảo, từng đảo, nhà giàn, đến với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên quần đảo Trường Sa”.

          Đón Tết ở Trường Sa cũng là thực hiện nhiệm vụ

          Những ngày giáp Tết Ất Mùi này, hàng triệu trái tim của quân và dân cả nước càng hướng tới Trường Sa nhiều hơn. Những con tàu Hải quân lần lượt rời Quân cảng Cam Ranh đưa cán bộ, chiến sỹ cùng hàng trăm tấn hàng hóa thiết yếu như lợn, gà, gạo nếp, bánh kẹo, hoa quả, rau xanh, đào, quất, lá dong, đậu xanh… ra các đảo thuộc quần đảo Trường Sa, phục vụ quân và dân trên đảo đón Tết. Cùng với đất liền, người dân và chiến sĩ Trường Sa cũng háo hức chuẩn bị đón Tết đến, Xuân về trong không khí thật đầm ấm. Ở hầu hết các đảo nổi, các chiến sĩ đều trồng rau, chăn nuôi lợn gà, góp phần cải thiện đời sống. Thế nên bên cạnh những phần quà từ hậu phương gửi tặng, những sản phẩm “cây nhà lá vườn” của người lính đã góp phần làm cho mâm cơm ngày Tết của các anh không khác xa so với đất liền.

          Khi tôi hỏi các chiến sỹ rằng các anh đã đón bao nhiêu cái Tết xa nhà và cảm xúc như thế nào? Tất cả đều cười tươi, nói rằng “nhiều lắm” và đón Tết ở đơn vị cũng là thực hiện nhiệm vụ quân đội và nhân dân giao phó. Tết này, chiến sỹ Nguyễn Duy Chinh thêm một lần xa vợ con. Anh chia sẻ, dẫu biết rằng không hạnh phúc gì hơn được quây quần bên gia đình trong mâm cơm ngày Tết, song ở đảo Sơn Ca đầy nắng gió, anh vẫn ngập tràn niềm vui bên những người đồng đội thân thiết, gắn bó như ruột thịt. Những ngày giáp Tết, anh và đồng đội háo hức dọn dẹp, trang trí phòng ở, đơn vị để cố gắng tạo ra không khí ngày Tết ấm cúng như trong đất liền. Trên bàn thờ cũng đầy đủ mâm ngũ quả, bánh chưng xanh, bánh tét… cùng lá cờ đỏ sao vàng, cờ búa liềm được treo trang trọng. Từ những cành phong ba, bằng óc sáng tạo và đôi tay khéo léo, các anh đã tạo nên những cành hoa rực rỡ trong nắng Xuân, những “bông hồng” làm từ ốc biển được cắm trang trọng trong bình như góp thêm hương sắc Xuân trên đảo tiền tiêu của Tổ quốc.

          Với sự tiếp sức từ đất liền cùng nỗ lực của mình, quân và dân Trường Sa cùng nhân dân cả nước náo nức đón chào một mùa Xuân mới với niềm tin và thắng lợi mới. Với các anh, những ngày Xuân chỉ thực sự trọn vẹn khi Tổ quốc được bình yên./.